Styl naszej szkoły i historia karate

Nasz styl - nasza przynależność

KarateStars należy do Związku Sportowego Karate Shotokan NSKF Polska, sam zaś Związek do światowych struktur NSKF z siedzibą główną w Japonii. To w sposób oczywisty określa dominujący u nas styl - Shotokan. Nie jest jednak naszym zamiarem udawadnianie komukowliek, że ten właśnie - i żaden inny! - styl jest tym jedynym słusznym. Faktem jest jednak, że Shotokan to styl stworzony przez Gichina Funakoshiego uważanego powszechnie za ojca współczesnego karate. To jego podobizna wisi w większości sal treningowych na całym świecie bez względu na praktykowany tam styl. Nasze utożsamianie się z Shotokanem jest więc głębokim ukłonem w stronę tradycji.

Nie zapominamy jednak o tym, że świat pędzi do przodu. Starając się nadążać za tymi zmianami na naszych treningach duży nacisk kładziemy na elementy samoobrony bazujące na ju-jitsu (dźwignie, duszenia, wycięcia, itp.).

Nie ograniczamy się do funkcjonowania w obrębie jednego stylu. Zawodnicy naszego Związku i naszego Klubu startują według rozmaitych formuł i według zasad róznych federacji i w tej własnie różnorodności upatrujemy naszą siłę.

Naszemu Mistrzowi, Shihanowi Grubskiemu (6. Dan) marzą się wszechstylowe zawody jednoczące środowisko karate, bo przecież karate jest jedno, bo przecież w karate chodzi przede wszystkim o autorozwój. Z takim nastawieniem przystępujemy do każdego naszego treningu, do których zapraszamy i Ciebie!

Historia Karate

Początek - Okinawa

Wieki temu rdzenni mieszkańcy wysp Ryukyu praktykowali styl walki zwany po prostu 'te' (dosłownie - 'ręka'). Ponieważ archipelag ze swoją największą wyspą – Okinawą – leży mniej więcej w połowie drogi między Japonią a Azją kontynentalną, szybko zyskał znaczenie jako dogodne miejsce przystankowe w morskich podróżach. W 1392 roku więzy handlowe z chińską prowincją Fujian były już na tyle silne, że na Okinawę trafiło kilkadziesiąt chińskich rodzin. Przeprowadzka ta miała na celu wymianę kulturalną i dalsze zacieśnianie współpracy. Chińczycy uczyli mieszkańców Okinawy kenpo – stylu walki opartego na chińskich i indyjskich podstawach. Tradycyjne 'te' zaczęło się zmieniać. Wiele rodzin ćwiczyło tylko we własnym gronie, stopniowo wykształcając swoje własne odmiany technik. Ogólnie wyróżnia się jednak trzy główne style: Shuri-te, Naha-te i Tomari-te. Shuri, Naha i Tomari to miasta, gdzie style te były praktykowane. Różnice między nimi były jednak nieznaczne.

Ze względu na swe strategiczne położenie, archipelag Ryukyu stanowił łakomy kąsek zarówno dla Chin, jak i dla Japonii. Polityczne burze skutkowały między innymi absolutnym zakazem noszenia broni przez rdzennych mieszkańców wysp. Przywilej ten przysługiwał tylko samurajom z klanów Satsuma i Shimazu, którzy przybyli na wyspę w roku 1609. Sytuacja taka wymusiła wykształcenie systemu walki wręcz bez użycia broni lub przy wykorzystaniu np. narzędzi rolniczych czy innych przedmiotów, których formalnie nie można uznać za broń.

Kontakty z Chinami były wciąż silne. Sakukawa Kanga (1782 – 1838) jako pierwszy mieszkaniec Okinawy udał się na studia do Chin. W 1806 roku powrócił na Okinawę i zaczął nauczać stylu walki, który nazwał 'Tudi Sakukawa'. Jeden z jego studentów, Matsumura Sokon (1809 – 1899), poddał się wpływom zakonu Shaolin i uczył stylu, który z czasem stał się znany jako Shorin-ryu. Jednak to inny z uczniów Sakukawy nazywany jest często „Dziadkiem karate”. Itosu Anko (1831 – 1915) stworzył uproszczone kata, czyli kompilacje technik, dla mniej zaawansowanych adeptów. Dzięki niemu sztuka walki wręcz przedostała się do zbiorowej świadomości, a nawet trafiła do okinawskich szkół. Kata heian wciąż są nauczane na całym świecie jako część treningu początkujących. Wśród uczniów Itosu Anko znajdowało się wielu przyszłych wielkich mistrzów, w tym Gichin Funakoshi, dzięki któremu karate trafiło z Okinawy do Japonii.

Nie wiadomo dokładnie, kto i kiedy po raz pierwszy użył złożenia 'tode' (dosłownie „chińska ręka”). Nazwa te podkreśla jednak niezaprzeczalne wpływy z Azji kontynentalnej. Chiński znak 'tode' wymawiany może być też jako 'kara'. W ten sposób powstało złożenie 'kara te', jego znaczenie się jednak nie zmieniło.

Japonia

Przełom XIX i XX wieku to czas bardzo burzliwy w historii tej części świata. Wojny chińsko-japońska i rosyjsko-japońska, aneksja Korei i części wysp Ryukyu (w tym Okinawy) przez Japonię, rozwój japońskiego militaryzmu... Funakoshi zdawał sobie sprawę, że wszystko co chińskie staje się, delikatnie mówiąc, niepopularne. 'Kara' znaczy jednak nie tylko „chińska”, ale i „pusta”. Funakoshi użył tego alternatywnego tłumaczenia i na Wyspach Japońskich zaprezentował swoją sztukę jako 'karate-do' („droga pustej ręki”). Przyrostek '-do' podkreśla, że nie jest to tylko zbiór technik walki, ale cała filozofia. Poza czystymi umiejętnościami sportowymi równie ważne – jeśli nie ważniejsze – jest doskonalenie umysłu, ducha i serca.

Pierwsza publiczna demonstracja karate w Japonii miała miejsce w 1917 roku. W ciągu kilku kolejnych lat Funakoshi regularnie odwiedzał Japonię. Jego pokazy stawały się coraz popularniejsze. Pod wrażeniem pozostawał nawet książę Hirohito. W 1922 roku do swojego słynnego Kodokan Dojo Funakoshiego zaprosił dr Jano Kano, twórca judo. Od tego momentu karate zadomowiło się na wyspach, a sam Gichin Funakoshi nazywany jest „Ojcem nowoczesnego karate”.

Sam Funakoshi twierdził zawsze, że praktykuje po prostu karate, nie wyróżniał odrębnych stylów. Swego rodzaju ironią losu jest fakt, że sam został twórcą jednego z nich. W 1936 roku w Tokio zakłada własne dojo, zwane Shotokan. Shoto to literacki pseudonim Funakoshiego, oznaczający „wiatr szumiący wśród sosen” lub „falujące sosny”. Z upływem lat karate Funakoshiego zaczęło być znane właśnie jako shotokan. W 1955 roku powstaje Japońskie Stowarzyszenie Karate. Treningi prowadzone są w szkołach i na uniwersytetach. Gishin Funakoshi umiera w 1957 roku w wieku 88 lat. Całe swoje życie poświęcił karate.

Podczas drugiej wojny światowej karate poznają amerykańscy żołnierze stacjonujący na Wyspach Japońskich. Uczą się walki wręcz, a swoje doświadczenia przenoszą do rodzinnego kraju. Trwają wielkie migracje, karate rozprzestrzenia się na cały świat.

Wśród uczniów Gichina Funakoshi znajduje się też Hidetaka Nishiyama.

Jako dziecko trenuje kendo i judo. Do dojo twórcy shotokanu trafia w wieku kilkunastu lat. Po zakończeniu drugiej wojny światowej prowadzi treningi dla amerykańskich żołnierzy. W 1961 roku na zaproszenie swoich uczniów udaje się do Stanów Zjednoczonych. Współtworzy tam Amerykańską Federację Karate, organizuje liczne turnieje i pokazy. Pełni różne funkcje w licznych organizacjach zrzeszających karateków. Od lat 80tych podróżuje po świecie, gdzie popularyzuje karate. Za swoją pracę otrzymuje liczne odznaczenia. W 2001 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski wręcza mu Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Nishiyama umiera w listopadzie 2007 roku po długiej walce z nowotworem płuc. W październiku 2009 roku ITKF (Międzynarodowa Federacja Karate Tradycyjnego) pośmiertnie przyznaje mu stopień 10 dan. W ceremonii uczestniczy jedna z jego córek. Nishiyama wielokrotnie mówił, że nie chce osiągnąć tego najwyższego stopnia mistrzowskiego, ponieważ oznaczałoby to, że jego nauka i życie kończą się. Nigdy nie przyjąłby tego wyróżnienia za życia.

Po śmierci Nishiyamy chyba najbardziej znaczącą postacią w świecie karate shotokan staje się shihan Hiroshi Shirai. Urodził się w 1937 roku w Nagasaki. Jako student ogląda film wydany przez JKA, na którym sensei Nishiyama, Nakayama i Kase prezentują kata. Zapisuje się na treningi do Nishiyamy. Rok później zdobywa stopień shodan.  W 1960 r zaczyna kurs mistrzowski w ramach Japan Karate Association. W 1962 r zwycięża zarówno w konkurencji kata, jak i kumite i – jako trzeci w historii – zostaje Wielkim Mistrzem. W połowie lat 60tych trafia do Europy. Od tego czasu mieszka w Mediolanie, ale prowadzi seminaria na całym świecie. Pełnił funkcje m.in. Prezydenta World Shotokan Institute, Dyrektora Technicznego International Traditional Karate Federation, Wiceprezydenta World Karate Shotokan Association.

W ciągu ostatnich 150 lat w karate wyodrębniło się kilka stylów. Między innymi Fudokan. Jego twórca, dr Ilija Jorga, urodził się w Zagrzebiu (Serbia, dawniej Jugosławia). Trening zaczął w wieku 19 lat, najpierw pod okiem swojego brata, potem u Tetsui Murakami, Taiji Kase, wreszcie Hidetaki Nishiyamy. W ciągu wieloletniej kariery zawodniczej wielokrotnie stawał na najwyższym stopniu podium. Skończył medycynę. Jako lekarz fizjolog, swoje zainteresowanie kieruje przede wszystkim na funkcjonowanie ciała w czasie intensywnego wysiłku fizycznego. Specjalizuje się w medycynie sportu. W 1980 r prezentuje swój własny styl – fudokan.

Świat

Obecnie karate jest znane i popularne na całym świecie. Praktykuje je kilkadziesiąt milionów ludzi w ponad 100 krajach.